Hoe werkt lootjes trekken?
Elke deelnemer trekt de naam van iemand anders uit de groep. Voor die persoon koop je een cadeau, binnen het bedrag dat jullie samen afspreken. Wie jou getrokken heeft, ontdek je pas op de dag zelf, of nooit, als jullie dat zo willen.
In Nederland trekken families en collega's vooral lootjes voor pakjesavond op 5 december. In Vlaanderen gebeurt het meestal met Kerstmis of Nieuwjaar, en hoor je ook vaak Secret Santa of namen trekken. Het idee is overal hetzelfde: in plaats van tien kleine cadeaus koopt iedereen één goed cadeau.
Met papiertjes of online?
Met papiertjes schrijf je elke naam op een briefje, vouw je ze dicht en trekt iedereen er één uit een schaal of een muts. Dat werkt als iedereen samen aan tafel zit. Trekt iemand zijn eigen naam, dan legt hij het briefje terug en trekt opnieuw. Blijft de laatste persoon met zijn eigen naam zitten, dan begint iedereen opnieuw.
Online is handiger zodra niet iedereen op dezelfde plek is, of als partners elkaar niet mogen trekken. Op Gifthings trek je online lootjes: je maakt een feestje, deelt de link en iedereen kiest zelf zijn naam. Niemand trekt zichzelf, uitzonderingen worden gerespecteerd en elke deelnemer ziet alleen zijn eigen lootje, ook de organisator.
Dit spreek je vooraf af
- Het budget: één bedrag voor iedereen, als richtbedrag. Niet ver eronder, en vooral niet erover: wie veel meer uitgeeft, maakt het voor de anderen ongemakkelijk.
- De datum: trek de lootjes drie à vier weken op voorhand, zodat iedereen tijd heeft om te zoeken en te bestellen.
- Wie meedoet: trekken de kinderen mee, of kopen de volwassenen apart iets voor hen? Spreek het af voor je trekt, niet erna.
- Wie elkaar niet mag trekken: partners kopen meestal toch al iets voor elkaar. Sluit ze uit, net als ouders en hun eigen kinderen als die meedoen.
- Verlanglijstjes: vraag iedereen een paar ideeën binnen het budget. Dan koop je iets dat de ander echt wil, in plaats van te raden.
- Geheim of niet: zeggen jullie bij het uitpakken van wie het cadeau komt, of blijft dat voor altijd een geheim?
- Surprise en gedicht: hoort er een zelfgemaakte verpakking en een gedicht bij, of alleen een cadeau? Dat scheelt iemand een avond knutselen.
Welk budget past bij je groep?
Er is geen vast bedrag, maar deze bedragen werken voor de meeste groepen:
- Collega's: 10 tot 15 euro. Genoeg voor iets leuks, zonder dat iemand zich verplicht voelt.
- Vrienden: 15 tot 25 euro.
- Familie met volwassenen: 20 tot 40 euro. Omdat je maar één cadeau koopt, mag het iets meer zijn dan wat je anders per persoon zou uitgeven.
- Kinderen: 10 tot 15 euro, in een aparte trekking. De kinderen trekken elkaar, de volwassenen elkaar.
Twijfel je over het bedrag?
Laat iedereen anoniem een bedrag voorstellen en neem het laagste. Niemand voelt zich dan onder druk gezet, en wie meer wil doen, maakt er een persoonlijker cadeau van in plaats van een duurder.
Lootjes trekken met surprise en gedicht
In Nederland hoort bij lootjes trekken voor Sinterklaas vaak een surprise: het cadeau zit verstopt in iets zelfgemaakts dat iets zegt over de ontvanger. Een voetbalschoen van karton voor een fanatieke sporter, een koffiemok van papier-maché voor wie niet zonder koffie kan. Daarbij hoort een gedicht, ondertekend door de Sint, dat de ontvanger met een knipoog op de hak neemt.
Houd het gedicht vriendelijk: plaag met gewoontes, niet met dingen waar iemand gevoelig voor is. Een twintigtal regels is genoeg om voor te lezen. En spreek af of de surprise meetelt in het budget, want knutselmateriaal kost ook geld.
Wat als het misloopt?
- Iemand trekt zichzelf: terugleggen en opnieuw trekken. Is het de laatste naam, dan trekt iedereen opnieuw. Online kan het niet gebeuren.
- Iemand haakt af na de trekking: wie de afhaker getrokken had, neemt diens lootje over. Zo koopt nog steeds iedereen voor één persoon, en hoeft niemand opnieuw te trekken.
- Iemand komt er later bij: trek opnieuw met de hele groep. Dat is het eerlijkst, zeker als nog niemand iets gekocht heeft.
- Iemand weet niet wat te kopen: dat los je op met een verlanglijstje. Op Gifthings koppelt elke deelnemer met een account zijn lijstje aan het feestje, zodat wie hem trekt meteen ideeën heeft.